Κρύβοντας τα προβλήματα «κάτω από το χαλί»…

Στο πλαίσιο της πανελλαδικής εκστρατείας «Καθαρίστε τη Μεσόγειο», το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης Υγροτόπων Αμβρακικού, πραγματοποίησαν καθαρισμούς σε επιλεγμένα σημεία της προστατευόμενης περιοχής του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Αμβρακικού την Κυριακή 22 και τη Δευτέρα 23 Μαΐου 2011. Η προσπάθεια, που στόχο είχε την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της επείγουσας ανάγκης προστασίας της περιοχής, έφερε στο φως, όχι μόνο τόνους σκουπιδιών και άλλες πηγές ρύπανσης του υγροτόπου, αλλά κυρίως τη νοοτροπία και τις πρακτικές που υποθάλπουν και συντηρούν την κατάσταση αυτή, οδηγώντας σε συνεχή υποβάθμιση της περιοχής.

 

Η αρχή έγινε με τον καθαρισμό των ακτών στην περιοχή Κορωνησίας – Σαλαώρας το πρωί της Κυριακής 22 Μαΐου. Με τη συνδρομή μελών της Ομοσπονδίας Αλιέων Ηπείρου και του Φορέα Διαχείρισης Υγροτόπων Αμβρακικού ομάδα εθελοντών μεταφέρθηκε στη νησίδα «Περανήσι» από την οποία έγινε αποκομιδή απορριμμάτων, ενώ παράλληλα μεμονωμένοι πολίτες, μέλη του Συλλόγου Προστασίας Αράχθου και των Ενεργών Πολιτών Αμβρακικού κύκλωσαν την περιοχή καθαρίζοντας ακτές της Κορωνησίας. Παρά την ευρεία δημοσιοποίηση που είχε λάβει η δράση από τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, η προσέλευση του κόσμου ήταν περιορισμένη, γεγονός που αποδεικνύει το έλλειμμα επαρκούς ευαισθητοποίησης της τοπικής κοινωνίας, σε μια περιοχή που τα συσσωρευμένα και χρόνια προβλήματα καθιστούν την εμπλοκή των ίδιων των πολιτών και τοπικών φορέων, απαραίτητο και αναγκαίο όρο για την αντιμετώπισή τους.

 

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας η δράση μεταφέρθηκε στο Ανάχωμα του Λούρου (πλησίον του οικισμού Πέτρας), ένα κομβικό σημείο εντοπισμένης εστίας ρύπανσης για την ευρύτερη προστατευόμενη περιοχή, όπου και είχε προγραμματιστεί ο δεύτερος εθελοντικός καθαρισμός από μέλη του Δικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS και του Φορέα Διαχείρισης. Ωστόσο η νοοτροπία «κρύβω τα σκουπίδια κάτω από το χαλί» διέπει, όπως αποδείχτηκε, την κουλτούρα των τοπικών αρχών οπότε και οποιαδήποτε προσπάθεια εξυγίανσης της περιοχής κατέστη αδύνατη. Καθώς «χαλί» δεν υπήρχε, τα απόβλητα που βρέθηκαν στο ανάχωμα (μπάζα, ογκώδη απορρίμματα, αδρανή υλικά, νεκρά ζώα, κ.α) αναμοχλευθήκαν «ατυχώς» με χώματα και καλαμιές, πριν την άφιξη των εθελοντών, γεγονός που προκάλεσε διττό πρόβλημα: αφενός δεν επέτρεψε την αποκομιδή των σκουπιδιών από τους εθελοντές, καθώς αυτά είχαν ενοποιηθεί πλήρως με τα χώματα και τα λοιπά υλικά και αφετέρου επιβάρυνε επιπλέον την περιοχή λόγω της μεταφοράς των απορριμμάτων ακόμη πιο κοντά στο ανάχωμα, με τον κίνδυνο ευρείας διασποράς τους σε ολόκληρη τη ζώνη πλημμυρών του Λούρου κατά τη φθινοπωρινή και χειμερινή περίοδο.

 

Η πικρή γεύση που άφησε η επίσκεψη στο Ανάχωμα του Λούρου μετριάστηκε από την αθρόα συμμετοχή εκατοντάδων παιδιών στον καθαρισμό που πραγματοποιήθηκε την επόμενη μέρα, Δευτέρα 23 Μαΐου, στην παραλία της Βόνιτσας. Οι μαθητές του 1ου και 2ου Δημοτικού Σχολείου Βόνιτσας αλλά και όλοι οι μικροί πολίτες που συμμετείχαν έδωσαν μαθήματα περιβαλλοντικής ευαισθησίας στους ενήλικες, ανατρέποντας τη νοοτροπία εφησυχασμού και αδιαφορίας που τους κληροδότησαν και μαζεύοντας δεκάδες σακούλες με σκουπίδια έδειξαν έμπρακτα το ενδιαφέρον τους για το περιβάλλον και τη βούλησή τους να προστατεύουν τον τόπο τους.

 

Η αποκαρδιωτική κατάσταση της περιοχής του Αμβρακικού αποδεικνύει με τον πλέον χειροπιαστό τρόπο ότι εθελοτυφλώντας απέναντι στα προβλήματα, όχι μόνο δεν τα αντιμετωπίζουμε αλλά αντιθέτως τα συντηρούμε. Οι παγιωμένες πρακτικές δεκαετιών (απόρριψη αποβλήτων κτηνοτροφικών μονάδων, ανεξέλεγκτη χρήση φυτοφαρμάκων και νιτρικών, παράνομη αλιεία και λαθροθηρία κ.λ.) έχουν φέρει τα οικοσυστήματα της περιοχής σε οριακό σημείο και ήδη οι επιστήμονες «κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου». Στα προβλήματα επιβεβαιωμένης και συνεχιζόμενης ρύπανσης προστίθενται οι ελλιπείς έλεγχοι αποτελεσματικής λειτουργίας μονάδων βιολογικών καθαρισμών, οι καθυστερήσεις στην απομάκρυνση των δεξαμενών πετρελαιοειδών και πολλές άλλες παράνομες παράκτιες δραστηριότητες που επιβαρύνουν τον Κόλπο, με την ανοχή συχνά της τοπικής κοινωνίας και των τοπικών και περιφερειακών αυτοδιοικήσεων. Το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, μετά την επιτόπια διαπίστωση των πολυποίκιλων προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο μοναδικής αξίας οικότοπος, θεωρεί ελάχιστη υποχρέωσή του να συνδράμει με κάθε πρόσφορο μέσο για την αντιμετώπισή τους. Ως ένα πρώτο βήμα έχει ήδη αποσταλεί επιστολή διαμαρτυρίας προς τον Δήμαρχο Ζηρού για την ανερυθρίαστη προσπάθεια συγκάλυψης των απορριμμάτων στην περιοχή του αναχώματος του Λούρου και προτάσεις για την αποκατάσταση της περιοχής. Παράλληλα το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS θα συνεχίσει να έχει στραμμένο το ενδιαφέρον του στη περιοχή, παρακολουθώντας τις εξελίξεις, ενημερώνοντας την Τοπική Κοινωνία και παρεμβαίνοντας μέσα από τον θεσμικό του ρόλο με τη συνεργασία και της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, που εκπροσωπεί τις περιβαλλοντικές ΜΚΟ στο ΔΣ του Φορέα Διαχείρισης Υγροτόπων Αμβρακικού, με στόχο τη διαφύλαξη και βιωσιμότητα του Αμβρακικού κόλπου.

Πολιτιστικός Σύλλογος ΣκιάθουΠαραλία Δημαρχείου, Άνατολική Παραλία Βάρκιζας, Μεγάλο Καβούρι1ο Γυμνάσιο ΧολαργούAzure Diving CenterΔημοτικό σχολείο Γαυρίου ΆνδρουΔημοτικό Σχολείο Βρυτών2ο Δημοτικό Σχολείο Αναβύσσου1ο Αρσάκειο Δημοτικό Σχολείο Εκάλης Δημοτικό Σχολείο ΓιαννιτσοχωρίουΔημοτικό Σχολείο Πόρου ΚεφαλονιάςΔημοτικό Σχολείο Αλλονήσου1ο Γυμνάσιο ΚαισαριανήςΔημοτικό Σχολείο ΊουΓυμνάσιο Νέας ΚαλλικράτειαςΔημοτικό Σχολείο Ανάληψης Χερσονήσου13ο Δημοτικό Σχολείο Ξάνθης4ο Δημοτικό Σχολείο ΑλεξανδρούποληςΔημοτικό Σχολείο Δωρίου Δημοτικό Σχολείο ΠοτίδαιαςΟλοήμερο Δημοτικό Σχολείο Συκιάς5ο Δημοτικό Σχολείο Καλύμνου12/Θ Δημοτικό Σχολείο Βάρδας4ο Δημοτικό Σχολείο Ν. ΜουδανιώνΦ.Δ Κορώνειας Βόλβη Χαλκιδικής2ο Δημοτικό Σχολείο Αναβύσσου4ο Δημοτικό Σχολείο ΑλεξανδρούποληςΔημοτικό Σχολείο Δωρίου4ο Δημοτικό Σχολείο Νέων ΜουδανιώνΓυμνάσιο Νέας Καλλικράτειας3/θ Δημοτικό Σχολείο Αγίας ΓαλήνηςΓυμνάσιο ΚολυμβαρίουΚΕΔΥ+ Λύκειο Ύδρας3ο Δημοτικό Σχολείο ΑφάντουΔημοτικό Σχολείο ΗρακλειάςΔημοτικό Σχολείο ΛεωνιδίουΦ.Δ Δέλτα Νέστου-Βιστωνίδας-Ισμαρίδας4ο Νηπιαγωγείο Λαυρίου1ο Δημοτικό Σχολείο Παλαιάς Φώκαιας2ο Δ.Σ Κιρκιζατών- 1/θ Νηπιαγωγείο Καλόβατου-2/θ Δ.Σ Ράχης-1/θ Νηπιαγωγείο Ράχης1ο ΕΠΑΛ Ρόδου29ο Δημοτικό Σχολείο Λάρισας29ο Νηπιαγωγείο ΒόλουΝηπιαγωγείο Νέα Γενιά ΖηρίδηΣχολείο δεύτερης ευκαιρίας Ευόσμου2/θ Μειονοτικό Δημοτικό σχολείο Πόρπης11ο Δημοτικό Σχολείο ΒόλουΔημοτικό Σχολείο Χαλκουτσίου3/θ Δημοτικό Σχολείο ΚαλόβατουΝηπιαγωγείο ΦολέγανδρουΔημοτικό Σχολείο Χώρας ΦολέγανδρουΦ.Δ Λιμνοθάλασσας Μεσολλογίου-Ακαρνανικών ΟρέωνΓυμνάσιο Ύδρας2/θ Δ.Σ + Νηπιαγωγείο Κουφονησίων1ο Γυμνάσιο και Δ. Σ ΑλλονήσουΔημοτικό Σχολείο Κασσιόπης Γυμνάσιο-Λ.Τ Κάσου- Καταδυτικό Κέντρο ΚαρπάθουΔημοτικό Σχολείο Άφρας Κέρκυρας14ο Νηπιαγωγείο Χανίων25ο Δημοτικό Σχολείο ΒόλουΙΠΑΠ ΘΕΟΤΟΚΟΣΣταυρούλα ΚονταξήΜαράσλειο7ο Νηπιαγωγείο Ιωαννίνων3ο Δημοτικό Σχολείο Πύργου6ο Δημοτικό Σχολείο ΚαλύμνουGrecotel Meli PalaceΔημοτικό Σχολείο Νεοχωρίου ΆρταςAldemar Resorts3ο Δημοτικό Σχολείο Πόλεως ΚαλύμνουΔημοτικό Σχολείο ΦούρνωνΕλληνικό Σώμα Οδηγισμού Τ.Τ ΚαρλόβασουWe 4 all1ο Νηπιαγωγείο Αρτέμιδος2ο Νηπιαγωγείο Κορισσίων-ΠεριβολίουENARMONION6/θέσιο Δ. Σ Ιουλίδας Κέας Δ.Σ Λυγιάς Λευκάδας11ο Δ.Σ ΚέρκυραςΔήμος Αγίου Βασιλείου+ 1ο Δ.Σ ΠλακιαςΔ.Σ Αγίου ΚωνσταντίνουΝηπιαγωγείο Νάουσας Πάρου4ο Δ.Σ Ζακύνθου11ο Δ.Σ ΒόλουΔημοτικό Σχολείου ΚολυμβαρίουΔ.Σ Πανόρμου ΚαλύμνουΓυμνάσιο Πευκοχωρίου11ο Δ.Σ ΧανίωνΔ.Σ Νέας ΚαλλικράτειαςΔΟΜ- Ξενοδοχείο EdelweissΔ.Σ Αγίου Βασιλείου2ο Γυμνάσιο Ν. ΜουδανιώνInto the Blue- Boat RentalΔ.Σ Γαλατά Αιτωλ/νίαςΔ.Σ Κάσου-Νηπιαγωγείο ΦΡΥ κάσου- Νηπιαγωγείο Αγίας ΜαρίναςΔ.Σ Σερίφου1ο Γυμνάσιο Ελληνικού Ρήγας ΦεραίοςΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΣ INTERNATIONAL4ο Δ.Σ Ερμούπολης ΣύρουΔ.Σ Τυροσαπουνακαϊκών17ο Δ.Σ ΑγρινίουΕκπαιδευτήρια ΠλάτωνΠειραματικό Δ.Σ ΦλώριναςΓυμνάσιο ΔροσιάςΓενικό Λύκειο ΚολυμβαρίουΔ.Σ Ροβίων ΕύβοιαςΕ.Ε.Ε.ΕΚ Νέας Ποτίδαιας1η Αγέλη Λυκοπούλων ΚρανιδίουΦ.Δ Καλαμά-Αχέροντα-ΚέρκυραςΕιδικό Δ.Σ Ικαρίας
Εθελοντές: 10217
Φορείς: 120
Φυσικές περιοχές: 105
ΧΟΡΗΓΟΙ
ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ
This project has received funding from the European Union’s Horizon 2020 research and innovation programme under grant agreement No 780121. This publication reflects only the author's view and the Commission is not responsible for any use that may be made of the information it contains.